ความหมายของการทำบุญ (โกคุโย)

วัดไทเซคิจิ
คำบรรยายโอโกะ - สิงหาคม 2017

ในสมัยที่พระนิชิเร็น ไดโชนินมีชีวิต ท่านรับการทำบุญจากผู้นับถือหลายคนด้วยความรู้สึกขอบคุณสำหรับการทำบุญที่มีค่ามากและทำด้วยความจริงใจของพวกเขา บ่อยครั้งท่านเขียนคำพูดขอบคุณและสรรเสริญในบทธรรมนิพนธ์ของท่าน จากจุดนี้ พวกเราสามารถเข้าใจว่าการทำบุญเป็นส่วนหนึ่งที่จำเป็นในการปฏิบัติศาสนาพุทธของพวกเรา
ในบทธรรมนิพนธ์ “ร่างกายและจิตใจของคนธรรมดา” พระนิชิเร็น ไดโชนินกล่าว:
“ถึงแม้ว่าบุคคลหนึ่งมีความคิดไม่ฉลาดและถวายของเล็กน้อยเท่านั้น ถ้าเขาถวายแก่บุคคลที่นับถือความจริง เขาจะได้รับกุศลผลบุญมากมาย ผู้ที่ทำบุญแด่ธรรมะแท้ด้วยความจริงใจจะได้รับกุศลผลบุญยิ่งกว่านั้นเพียงไร” (ชินเพ็น หน้า 1217)
ดังนั้น ถึงแม้ว่าคนที่มีความคิดที่เกิดจากการขาดความรู้ ซื่อถวายของเล็กน้อย ถ้าพวกเขาถวายแก่ผู้ที่นับถือคำสอนแท้จริง พวกเขาจะได้รับกุศลผลบุญมาก นอกจากนี้ พระนิชิเร็น ไดโชนินอธิบายว่าผู้ที่ทำบุญแด่ธรรมะแท้ด้วยความจริงใจสุดซึ้งจะได้รับกุศลผลบุญมากอย่างคิดไม่ถึง
ยิ่งกว่านั้น พระนิชิเร็น ไดโชนินอธิบายในบทธรรมนิพนธ์ “จดหมายถึงนิอิเขะ” ดังต่อไปนี้:
“จงไตร่ตรองและพิจารณาข้อเท็จจริงที่ว่าท่านจะไม่มีวันเดินทางลงไปสู่หนทางชั่วถ้าท่านทำบุญด้วยความปรารถนาแรงกล้าที่ยอดเยี่ยมแม้เพียงครั้งเดียวแด่พระสงฆ์ที่เข้าใจสัทธรรมปุณฑริกสูตร กุศลผลบุญมากยิ่งกว่านี้คือการทำบุญ 10 หรือ 20 ครั้งหรือตลอดช่วงเวลา 5 หรือ 10 ปีหรือตลอดชีวิต แม้แต่ปัญญาของพระพุทธะก็ไม่สามารถวัดได้ พระพุทธะอธิบายว่ากุศลผลบุญของการทำบุญครั้งเดียวแด่ผู้อุทิศชีวิตต่อพระสูตรนี้มากกว่าการถวายทรัพย์สมบัติมากมายแด่พระศากยมุนีโดยตรงเป็นเวลา 8,000 ล้านกัลป์ 100 1,000 10,000 100 ล้านเท่า” (ชินเพ็น หน้า 1456)
ท่านสอนว่ากุศลผลบุญของการทำบุญทำให้พวกเราสามารถหลีกเลี่ยง 3 หนทางชั่วและได้รับกุศลผลบุญมากมาย ณ ที่นี้ ท่านอธิบายความไพศาลและความสูงส่งของกุศลผลบุญที่พวกเราได้รับจากการทำบุญอย่างถูกต้อง
นันโจ โทคิมิตสึเป็นผู้นับถือคนหนึ่งที่รับภาระความรับผิดชอบอย่างเต็มที่ในการปกป้องและสนับสนุนพระนิชิเร็น ไดโชนินตลอดชีวิตของเขา โทคิมิตสึปรนนิบัติพระนิชิเร็น ไดโชนินตั้งแต่วัยเยาว์ เขายึดมั่นจิตใจแห่งการทำบุญแท้จริงอย่างสมบูรณ์ ไม่ว่าเขาเผชิญสถานการณ์อะไร
พระนิชิเร็น ไดโชนินเขียนในบทธรรมนิพนธ์ “เศรษฐีสุทัตต์” (จดหมายตอบผู้ปกครองอูเอโนะ)ดังต่อไปนี้:
“ทั้งๆที่ท่านยากจน ท่านมีภาระความรับผิดชอบสูงมากมายในฐานะพลเมืองจนทำให้ท่านไม่มีม้าขี่หรือไม่มีเสื้อผ้าให้ภรรยาและลูกของท่าน
ทั้งหมดนี้ ท่านเป็นห่วงผู้อุทิศชีวิตต่อสัทธรรมปุณฑริกสูตร และความเป็นห่วงว่าเขาอาจจะทุกข์ทรมานจากหิมะตกหนักในภูเขาและความทุกข์จากการขาดแคลนอาหาร ท่านทำบุญเหรียญกษาปณ์ 1 คาน พฤติกรรมเช่นนี้เหมือนผู้หญิงยากจนและสามีของนางถวายเสื้อแด่พระสงฆ์ที่บิณฑบาตหรือเหมือนริดาถวายข้าวฟ่าง 1 ชามแด่พระปัจเจกพุทธะ ช่างวิเศษ! ช่างน่าชื่นชม!”
(ชินเพ็น หน้า 1529; บทธรรมนิพนธ์ของพระนิชิเร็น ไดโชนิน เล่ม 1 หน้า 77 และ 79)
แม้แต่ขณะที่ทคิมิตสึเองมีความลำบากจากความยากจนมาก เขายังเป็นห่วงพระนิชิเร็น ไดโชนิน ที่อาศัยอยู่ในภูเขามิโนบุที่ซึ่งหิมะกองสูงและขาดแคลนอาหาร เขาทำบุญเหรียญกษาปณ์ 1 คาน และพระนิชิเร็น ไดโชนินแสดงความขอบคุณเขาสุดซึ้ง
ท่านจบข้อความในจดหมายฉบับนี้โดยกล่าวว่าการมีน้ำใจของโทคิมิตสึมีค่ามากจริงๆ ท่านเปรียบการทำบุญที่เอื้อเฟื้อของเขาว่าคล้ายกับการทำบุญที่เอื้อเฟื้อของชายและหญิงยากจนที่ถวายเสื้อซึ่งพวกเขาผลัดกันใส่ แด่พระสงฆ์ที่บิณฑบาต และการทำบุญของริดา ที่ถวายข้างฟ่าง 1 ชามแด่พระปัจเจกพุทธะ*
นอกจากนี้ พระนิชิเร็น ไดโชนินสอนพวกเราในบทธรรมนิพนธ์ “จดหมายถึงมัตสึโนะ” ดัง ต่อไปนี้:
“นานมาแล้ว เด็กชายคนหนึ่งนามโทคุโช โดจิถวายขนมพายที่ทำมาจากโคลนแด่พระศากยมุนีพุทธะ ผลที่เกิดขึ้นคือ เขาไปเกิดใหม่เป็นพระเจ้าอโศกและปกครองทั่วชมพูทวีป และในที่สุด เขาสามารถเป็นพระพุทธะ” (ชินเพ็น หน้า 952)
นานมาแล้วในประเทศอินเดีย เมื่อพระศากยมุนีพุทธะไปเยือนกรุงราชคฤห์ โทคุโช โดจิถวายขนมพายที่ทำมาจากโคลนแด่พระพุทธะ พระศากยมุนีพุทธะกล่าวดังต่อไปนี้เกี่ยวกับกุศลผลบุญแห่งการทำบุญของโทคุโช โดจิ: “ใน 100 ปี เด็กคนนี้จะไปเกิดใหม่เป็นมหาราชา” ซึ่งตรงตามคำพูดของพระองค์ โดยต่อมาเด็กคนนี้ไปเกิดใหม่เป็นพระเจ้าอโศกมหาราช พระองค์รวมประเทศอินเดียเป็นปึก แผ่น และปกครองตามหลักศาสนาพุทธ
ดังนั้น การทำบุญเป็นการแสดงที่สัมผัสได้ความศรัทธาที่จริงใจของพวกเราต่อพระรัตนตรัย:พระพุทธะ ธรรมะ และพระสงฆ์ นี่คือการตอบแทนหนี้บุญคุณของพวกเราต่อพระรัตนตรัย การทำ บุญที่จริงใจอย่างแท้จริงสร้างกุศลผลบุญยิ่งใหญ่และเหตุ(กรรม)ดี พระสูตรในศาสนาพุทธบรรยายการทำบุญ 2 ชนิด-การทำบุญด้วยวัตถุ (ไซ คุโยะ) และการทำบุญด้วยธรรม (โฮ คุโยะ) การทำบุญมีลักษณะ 3 ทางของการกระทำ-ความคิด คำพูด และการกระทำ- ด้วย
ขอให้พวกเราให้ความสนใจ 3 องค์ประกอบ ประการแรก การทำบุญด้วยวัตถุ (ไซ โนะ คุโยะ)คือบุญซึ่งพวกเราทำด้วยสิ่งของ อาหาร และสิ่งอื่น ต่อมา การทำบุญแห่งการกระทำทางกาย (มิ โนะ คุโยะ) หมายถึงบุญซึ่งพวกเราทำด้วยกายของพวกเรา อาทิ การทำความสะอาดวัดและการช่วยด้วยวิธีอื่น สุดท้าย การทำบุญด้วยธรรมะ (โฮ โนะ คุโยะ) หมายถึง ความพยายามอย่างขยันในการทำชะคุบุขุและการเผยแผ่ธรรม
การทำบุญด้วยวัตถุ หมายถึง การทำบุญตามปกติที่พวกเราถวายแด่โกฮนซนในวัดท้องถิ่นของพวกเราหรือศูนย์กลางการเผยแผ่ การทำบุญด้วยสิ่งของเหล่านี้เป็นรากฐานที่จะทำให้ศาสนาพุทธแท้ถูกเผยแผ่ต่อไปในอนาคต การทำบุญชนิดนี้ทำหน้าที่ปกป้องพระรัตนตรัย พระสังฆราชองค์ที่ 26 พระนิชิคัน โชนินกล่าว:
“ความศรัทธาสำคัญมากเป็นพิเศษอย่างแน่นอน ถึงแม้ว่าท่านทำบุญด้วยกองสมบัติสูงเป็นภูเขา มันไม่มีค่า ถ้าท่านไม่มีความศรัทธา ถ้าท่านมีความศรัทธาแท้จริง ถึงแม้ว่าเป็นการทำบุญเล็กน้อยดุจหยดน้ำหรืออนุภาคฝุ่น ท่านจะได้รับผล (กรรม) มากมาย”
(จดหมายถึงมัตโตะ จิเฮ ซึ่งเก็บไว้ที่วัดเมียวคิจิ)
พระนิชิคัน โชนินอธิบายว่า ความจริงใจแท้ในความศรัทธาของพวกเราสำคัญที่สุด เมื่อพวกเราทำบุญและสิ่งจำเป็นสำหรับพวกเราคือทำบุญให้เหมาะแก่รายได้และฐานะของพวกเราแต่ละคน
เป็นเรื่องธรรมดาที่พวกเรา ในฐานะพระสงฆ์และผู้นับถือฆราวาสที่เชื่อศาสนาพุทธแท้ต้องพยายามอย่างดีที่สุดเพื่อดำเนินชีวิตที่เข้มแข็งและมั่นคง ในขณะเดียวกัน พวกเราควรจะพัฒนาความศรัทธาเพื่อที่พวกเราสามารถทำให้ดีที่สุดเพื่อทำบุญเพื่อเห็นแก่ธรรมะแท้ เมื่อมันจำเป็นจริงๆ
ต่อมา ขอให้พวกเราให้ความสนใจการทำบุญแห่งการกระทำทางกาย การทำบุญชนิดนี้รวมถึงกิจกรรม อาทิ การทำความสะอาดวัด การช่วยเรื่องการโทซัง และการกระทำอื่นเพื่อปกป้องโกฮนซนและบริเวณรอบวัด
อาตมาขอให้ทุกท่านเข้าร่วมกิจกรรมเหล่านี้ด้วยความเต็มใจ อาทิ การช่วยต้อนรับระหว่างพิธีกรรมของวัด การช่วยงานต่างๆ การทำความสะอาดและจัดเก็บให้เป็นระเบียบหลังจากพิธีโอโกะ และอาสาทำความสะอาดวัด วัดคือหอฝึกฝนเพื่อความศรัทธาของพวกเรา คือที่ซึ่งประดิษฐานโกฮนซน การรักษาความสะอาดวัดคือการฝึกฝนศาสนาพุทธรูปแบบหนึ่งที่วิเศษ พวกเราต้องรักษาความสะอาดวัดในท้องถิ่นของพวกเราและพยายามสุดความสามารถของพวกเราในกิจกรรมความศรัทธาของพวกเรา ด้วยจิตสดชื่นทั้งกายและใจ การทำเช่นนั้นจะทำให้พวกเราได้รับกุศลผลบุญมาก บนพื้นฐานพลังชีวิตของพวกเราเพื่อปกป้องและยึดมั่นศาสนาพุทธแท้
สุดท้าย การทำบุญด้วยธรรมะหมายถึงนำคำสอนถูกต้องแห่งศาสนาพุทธแท้ของพระนิชิเร็น ไดโชนินไปปฏิบัติ คือสวดมนต์ทำวาระและสวดไดโมขุต่อโกฮนซน นอกจากนี้ ทำชะคุบุขุ บอกคนที่ยังไม่นับถือศาสนาพุทธแท้เกี่ยวกับความสูงส่งของการปฏิบัตินี้ และช่วยคนที่ยังใหม่ต่อศาสนาพุทธนี้ โดยการสอนการปฏิบัติจริงแก่พวกเขาและช่วยพัฒนาความศรัทธาของพวกเขา
นี่คือ “ปีแห่งการทำชะคุบุขุ พัฒนาความศรัทธาของท่าน และช่วยผู้อื่นให้มีการพัฒนาความศรัทธาและการปฏิบัติ” สิ่งที่พวกเราสามารถทำตอนนี้คือก้าวหน้าอย่างแน่วแน่ในการปฏิบัติชะคุบุขุของพวกเราซึ่งเป็นการทำบุญด้วยธรรมะ ขณะที่การทำบุญแห่งการกระทำทางกาย พวกเราสามารถวางแผนไปโทซังและร่วมพิธีที่วัด ด้วยจิตใจปกป้องวัดใหญ่และวัดในท้องถิ่น นอกจากนี้ ที่เป็นการทำบุญด้วยสิ่งของ พวกเราสามารถตอบแทนหนี้บุญคุณของพวกเราโดยการก้าวหน้าอย่างกล้าหาญสู่ศุภวาระการครบ 800 ปีแห่งการเกิดของผู้ก่อตั้ง (พระนิชิเร็น ไดโชนิน) ของพวกเรา โดยเฉพาะ สิ่งสำคัญที่สุดคือการบรรลุเป้าหมายชะคุบุขุของพวกเรา ซึ่งคือการตอบแทนหนี้บุญคุณพระนิชิเร็น ไดโชนิน อย่างแน่นอน
พระสังฆราชนิชิเนียว โชนินมอบคำแนะนำแก่พวกเราเกี่ยวกับกุศลผลบุญและเหตุ (กรรม) ด้านบวกในการทำชะคุบุขุดังต่อไปนี้:
“เมื่อพวกเราทำชะคุบุขุ พวกเราสามารถชดใช้บาปกรรมแห่งการดูหมิ่นจากอดีตที่ไม่มีจุดเริ่มต้นในชีวิตของพวกเรา พวกเราสามารถรับกุศลผลบุญทั้งในชาตินี้และชาติหน้า และพวกเรามีความสุขทั้งเพื่อพวกเราเองและเพื่อผู้อื่น”
(ประมวลคำเทศนาของพระสังฆราชนิชิเนียว โชนิน เล่ม 7 หน้า 65)
ขอให้พวกเราให้ความสนใจในการปฏิบัติศาสนาพุทธของพวกเราด้วยความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวระหว่างพระสงฆ์กับผู้นับถือฆราวาส บนพื้นฐานจิตใจต่างกายใจเดียว ขอให้พวกเรายึดมั่นคำแนะนำของพระสังฆราช และช่วยคนมากมายเท่าที่เป็นไปได้ที่หลงอยู่กับความสับสนและความหลงผิดให้พ้นทุกข์ด้วยชะคุบุขุ

*รายละเอียดเพิ่มเติมดูในวัดไคเมียว-อิน โอโกะเดือนสิงหาคม 2015 บทธรรมนิพนธ์ “เศรษฐีสุทัตต์” ตอน 5